ISO در عکاسی چیست؟ آموزش کامل حساسیت سنسور و نویز تصویر

ISO یکی از سه ضلع اصلی مثلث نوردهی است که کنترل آن تأثیر مستقیم روی روشنایی عکس و میزان نویز دارد. بسیاری از عکاسان تازه‌کار یا ISO را نادیده می‌گیرند یا بیش از حد بالا می‌برند و نتیجه عکس‌های نویزی و بی‌کیفیت است.

ISO چیست؟

ISO میزان حساسیت سنسور دوربین به نور را مشخص می‌کند.
هرچه عدد ISO بالاتر باشد:

  • تصویر روشن‌تر می‌شود
  • نویز (دانه‌دانه شدن تصویر) بیشتر می‌شود

اعداد رایج ISO:

  • ISO 100 / 200 → نور زیاد، کیفیت بالا
  • ISO 800 / 1600 → نور متوسط
  • ISO 3200 به بالا → نور کم، نویز بیشتر

ISO چگونه روی عکس تأثیر می‌گذارد؟

ISO مستقیماً روی دو عامل تأثیر دارد:

  • نوردهی عکس
  • کیفیت و جزئیات تصویر

بالا بردن ISO مثل تقویت سیگنال نور است؛ تصویر روشن‌تر می‌شود اما جزئیات کاهش پیدا می‌کند.

ISO پایین بهتر است یا بالا؟

  • ISO پایین:
    مناسب عکاسی منظره، محصول، پرتره در نور کافی
    کیفیت بالا و نویز کم
  • ISO بالا:
    مناسب عکاسی شب، کنسرت، فضاهای تاریک
    روشن‌تر شدن عکس با افزایش نویز

قانون طلایی:
تا حد امکان ISO را پایین نگه دارید.

ISO و ارتباط آن با دیافراگم و شاتر

ISO همراه با دیافراگم و سرعت شاتر، مثلث نوردهی را تشکیل می‌دهد:

  • اگر نور کم است و نمی‌خواهید شاتر را کند کنید → ISO را بالا ببرید
  • اگر نمی‌خواهید دیافراگم را بازتر کنید → ISO کمک می‌کند

کنترل هوشمندانه ISO باعث حفظ شارپنس و کیفیت تصویر می‌شود.

Auto ISO چیست؟

Auto ISO قابلیتی است که دوربین به‌صورت خودکار ISO را تنظیم می‌کند.
مزایا:

  • سرعت بالا
  • مناسب عکاسی خیابانی و خبری

معایب:

  • ممکن است ISO بیش از حد بالا برود
  • کنترل کیفیت تصویر کمتر می‌شود

نویز در عکس چیست؟

نویز به شکل دانه‌های ریز یا لکه‌های رنگی در تصویر دیده می‌شود که معمولاً در ISO بالا ظاهر می‌شوند.
عوامل افزایش نویز:

  • ISO بالا
  • نور کم
  • سنسورهای کوچک‌تر

کاهش نویز در عکاسی

  • استفاده از ISO پایین
  • نوردهی صحیح
  • استفاده از سه‌پایه
  • کاهش نویز در نرم‌افزارهایی مثل Lightroom

جمع‌بندی

ISO ابزار نجات‌دهنده در شرایط نور کم است، اما استفاده نادرست از آن کیفیت عکس را کاهش می‌دهد. یک عکاس حرفه‌ای می‌داند چه زمانی ISO را بالا ببرد و چه زمانی آن را در پایین‌ترین مقدار ممکن نگه دارد.