چطور در عکاسی خیابانی بدون جلب توجه عکاسی کنیم؟
در عکاسی خیابانی کم‌جلب‌توجه بودن بیشتر از اندازه دوربین به رفتار عکاس مربوط است. این راهنما درباره تنظیمات، لنز، انتظار برای لحظه، برخورد با مردم و حضور طبیعی در خیابان است.
خیلی‌ها وقتی برای اولین بار وارد عکاسی خیابانی می‌شوند، بیشتر از تنظیمات دوربین با یک مسئله درگیرند: «چطور عکس بگیرم که همه متوجه من نشوند؟»
این نگرانی طبیعی است. خیابان استودیو نیست. آدم‌ها برای عکس گرفتن ما آنجا نیستند و خیلی از لحظه‌هایی که ارزش عکاسی دارند، دقیقاً به این دلیل جذاب‌اند که بدون دخالت عکاس اتفاق افتاده‌اند.
اما کم‌جلب‌توجه بودن به معنی پنهان شدن یا مخفیانه عکاسی کردن نیست. بیشتر به نوع رفتار عکاس مربوط است. کسی که وسط پیاده‌رو مدام دوربین را بالا و پایین می‌کند، سریع راه می‌رود، اطرافش را عصبی نگاه می‌کند و بعد ناگهان لنز را سمت یک نفر می‌گیرد، خیلی بیشتر دیده می‌شود تا عکاسی که آرام در محیط حضور دارد.
بعد از مدتی عکاسی خیابانی متوجه می‌شوید مسئله اصلی دوربین نیست؛ رفتار شماست.
قبل از عکس گرفتن، چند دقیقه فقط خیابان را ببینید
یکی از اشتباه‌های رایج این است که به محض رسیدن به یک خیابان دوربین را آماده کنیم و شروع به شاتر زدن کنیم.
من ترجیح می‌دهم ابتدا کمی راه بروم. ببینم نور از کدام سمت می‌آید، مردم از کجا عبور می‌کنند، کدام نقطه شلوغ‌تر است، کجا آدم‌ها می‌ایستند و چه اتفاق‌هایی مرتب تکرار می‌شوند.
این کار دو فایده دارد. اول اینکه خودتان با محیط هماهنگ می‌شوید. دوم اینکه دیگر لازم نیست برای هر عکس دنبال سوژه بدوید. یک موقعیت خوب پیدا می‌کنید و اجازه می‌دهید اتفاق وارد کادر شما شود.
در عکاسی خیابانی خیلی وقت‌ها بهتر است منتظر عکس باشیم تا اینکه دنبال عکس بدویم.
رفتار طبیعی از دوربین کوچک مهم‌تر است
خیلی وقت‌ها گفته می‌شود برای خیابان باید دوربین کوچک داشته باشید. دوربین کوچک کمک می‌کند، اما تضمینی نیست.
ممکن است کسی با یک دوربین کوچک آن‌قدر رفتار غیرعادی داشته باشد که همه او را ببینند و عکاس دیگری با یک دوربین بزرگ کاملاً عادی در محیط حرکت کند.
اگر DSLR یا دوربین بزرگ دارید، لازم نیست فکر کنید برای عکاسی خیابانی مناسب نیست. نوع حمل دوربین، سرعت حرکت و نحوه نگاه کردن شما مهم‌تر است.
دوربین را آماده داشته باشید، اما دائماً آن را سمت آدم‌ها نگیرید.
بیش از حد به صفحه دوربین نگاه نکنید
بعد از هر عکس فوراً LCD را نگاه کردن یکی از عاداتی است که خیلی سریع توجه ایجاد می‌کند.
یک عکس می‌گیرید، سر را پایین می‌آورید، صفحه را نگاه می‌کنید، دوباره دوربین را بالا می‌برید و دوباره همان طرف را نگاه می‌کنید. طرف مقابل خیلی زود متوجه می‌شود که احتمالاً از او عکس گرفته‌اید.
اگر تنظیمات را درست انجام داده‌اید، لازم نیست هر فریم را همان لحظه بررسی کنید. عکس بگیرید و حرکتتان را ادامه دهید.
از قبل تنظیمات دوربین را آماده کنید
یکی از چیزهایی که باعث جلب توجه می‌شود درگیر شدن طولانی با دوربین است.
ایستادن، تغییر ISO، تغییر فوکوس، تنظیم سرعت شاتر، نگاه کردن به منو و دوباره کادر گرفتن باعث می‌شود فرصت اصلی هم از دست برود.
برای عکاسی خیابانی بهتر است تنظیمات پایه را قبل از رسیدن لحظه آماده کنید.
مثلاً بسته به نور و شرایط می‌توانید از Aperture Priority یا Manual همراه Auto ISO استفاده کنید.
در خیابان اولویت من معمولاً این است که سرعت شاتر آن‌قدر پایین نباشد که حرکت آدم‌ها ناخواسته خراب شود. اگر قرار است عمداً Motion Blur داشته باشم، داستان متفاوت است.
لنزی انتخاب کنید که مجبور نباشید مدام تصمیم بگیرید
لنز مناسب خیابان یک نسخه ثابت برای همه ندارد.
بعضی‌ها با 28 میلی‌متر راحت‌اند، بعضی‌ها 35 میلی‌متر را ترجیح می‌دهند و عکاس دیگری ممکن است بیشتر با 50 میلی‌متر ارتباط بگیرد.
اما یک نکته مهم وجود دارد: اگر دائماً در حال عوض کردن لنز یا فکر کردن به فاصله کانونی باشید، تمرکزتان از خیابان گرفته می‌شود.
برای یک جلسه عکاسی می‌توانید فقط یک لنز انتخاب کنید و چند ساعت با همان کار کنید. بعد از مدتی بدن شما تقریباً می‌فهمد برای یک کادر مشخص باید کجا بایستد. این موضوع سرعت واکنش را بالا می‌برد.
همیشه مستقیم به سوژه نگاه نکنید
فرض کنید یک موقعیت خوب در سمت راست شما شکل گرفته است.
اگر مدام به آن شخص نگاه کنید و منتظر بمانید تا لحظه مناسب برسد، احتمال اینکه او متوجه شما شود زیاد است.
گاهی بهتر است محیط را به شکل کلی نگاه کنید. کادر را از قبل بشناسید و فقط در زمان مناسب دوربین را بالا بیاورید.
هدف این نیست که کسی را فریب بدهیم؛ هدف این است که حضور عکاس تا حد امکان رفتار طبیعی صحنه را تغییر ندهد.
یک نقطه مناسب پیدا کنید و همان‌جا بمانید
یکی از بهترین روش‌های عکاسی خیابانی این است که به جای دنبال کردن آدم‌ها، یک پس‌زمینه خوب پیدا کنید.
ممکن است یک دیوار رنگی، نور جذاب، سایه، تابلو، ویترین یا ترکیب معماری مناسبی ببینید.
کادر را مشخص کنید و صبر کنید تا آدم مناسب وارد تصویر شود.
در این حالت دیگر شما کسی را دنبال نمی‌کنید. مردم از مقابل دوربین عبور می‌کنند و شما فقط لحظه‌ای را که اجزای کادر در جای مناسب قرار گرفته‌اند ثبت می‌کنید.
این روش برای تمرین ترکیب‌بندی هم بسیار مفید است.
سرعت حرکتتان را کم کنید
اگر در خیابان با عجله حرکت کنید، خیلی چیزها را نمی‌بینید.
عکاسی خیابانی برای من بیشتر شبیه قدم زدن است تا شکار کردن.
آرام رفتن باعث می‌شود جزئیات بیشتری ببینید. یک دست روی شیشه مغازه، انعکاس یک نفر در اتوبوس، سایه‌ای که چند ثانیه بعد از بین می‌رود یا ارتباط کوتاه دو آدم ممکن است سوژه عکس باشد.
این لحظه‌ها معمولاً با عجله دیده نمی‌شوند.
گاهی دوربین را پایین‌تر نگه دارید
لازم نیست هر عکس از مقابل چشم گرفته شود.
در بعضی شرایط می‌توانید دوربین را در ارتفاع سینه یا کمی پایین‌تر نگه دارید و از صفحه متحرک استفاده کنید.
البته این روش نیاز به تمرین دارد. اگر بدون تمرین انجام شود، معمولاً کادرها شلخته می‌شوند.
هدف این نیست که مخفیانه عکس بگیریم؛ استفاده از زاویه متفاوت می‌تواند باعث شود حرکت شما کمتر ناگهانی باشد.
صدای شاتر را مدیریت کنید
اگر دوربین شما Silent Shooting قابل‌اعتماد دارد، در بعضی محیط‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشد.
اما شاتر الکترونیکی همیشه بهترین انتخاب نیست. در بعضی منابع نور مصنوعی ممکن است Banding ایجاد شود و در سوژه‌های سریع احتمال Rolling Shutter وجود دارد.
پس فقط به خاطر بی‌صدا بودن از شاتر الکترونیکی استفاده نکنید. ابتدا شرایط نور و حرکت را در نظر بگیرید.
در بسیاری از موقعیت‌های خیابانی صدای شاتر مکانیکی آن‌قدر مهم نیست که ما تصور می‌کنیم.
اگر کسی متوجه شد، رفتار عجیب نداشته باشید
گاهی فردی مستقیماً به شما نگاه می‌کند.
بدترین واکنش این است که سریع دوربین را مخفی کنید و وانمود کنید اصلاً عکس نگرفته‌اید. این رفتار معمولاً شرایط را مشکوک‌تر می‌کند.
آرام باشید. اگر کسی سؤال کرد، محترمانه جواب بدهید.
می‌توانید بگویید عکاسی خیابانی انجام می‌دهید و چیزی که توجهتان را جلب کرده نور، موقعیت یا فضای صحنه بوده است.
خیلی وقت‌ها یک برخورد ساده و محترمانه مسئله را تمام می‌کند.
گاهی اجازه گرفتن بهترین انتخاب است
همه عکس‌های خیابانی نباید Candid باشند.
گاهی شخصیت یک نفر، لباس، شغل یا موقعیت او توجه شما را جلب می‌کند. می‌توانید جلو بروید و درخواست عکس کنید.
حتی در یک پروژه خیابانی می‌شود تصاویر کاملاً خودجوش را کنار پرتره‌های خیابانی قرار داد.
مهم این است که بدانیم چرا عکس می‌گیریم.
روی یک منطقه کار کنید
اگر هر بار به یک نقطه جدید بروید، همیشه چند دقیقه اول صرف شناخت محیط می‌شود.
وقتی بارها به یک خیابان یا محله برمی‌گردید، رفتار آن منطقه را بهتر می‌شناسید. می‌دانید چه ساعتی نور مناسب است، چه زمانی شلوغ می‌شود و چه اتفاق‌هایی تکرار می‌شوند.
اینجاست که عکاسی خیابانی کم‌کم از مجموعه‌ای از عکس‌های اتفاقی به یک پروژه جدی تبدیل می‌شود.
اگر می‌خواهید از تک‌عکس‌های پراکنده عبور کنید، مقاله پروژه عکاسی چیست و چگونه یک پروژه شخصی را شروع کنیم؟ ادامه خوبی برای همین مسیر است.
عکس زیاد گرفتن الزاماً به معنی عکس بهتر نیست
وقتی از جلب توجه می‌ترسیم، گاهی سعی می‌کنیم خیلی سریع چندین عکس بگیریم.
اما عکاسی خیابانی قرار نیست تبدیل به شلیک مداوم شاتر شود.
گاهی کافی است موقعیت را بفهمیم، چند ثانیه صبر کنیم و فقط یک یا دو فریم بگیریم.
با تجربه بیشتر، تعداد فریم‌های بی‌هدف کمتر می‌شود.
امنیت خودتان و تجهیزات را جدی بگیرید
کمتر جلب توجه کردن فقط برای طبیعی ماندن صحنه نیست.
در بعضی مناطق نمایش دائمی تجهیزات گران‌قیمت می‌تواند ریسک سرقت را افزایش دهد.
کیف ساده، حمل کنترل‌شده دوربین و توجه به اطراف اهمیت دارد. در زمان عکاسی آن‌قدر درگیر کادر نشوید که محیط اطرافتان را فراموش کنید.
مهم‌ترین تمرین: بیشتر در خیابان باشید
هیچ تنظیمی در منوی دوربین نمی‌تواند جای تجربه خیابان را بگیرد.
وقتی بیشتر عکاسی می‌کنید، کم‌کم یاد می‌گیرید کجا بایستید، چه زمانی دوربین را بالا بیاورید، چه موقع منتظر بمانید و چه زمانی اصلاً عکس نگیرید.
در شروع ممکن است احساس کنید همه متوجه شما هستند.
بعد از مدتی می‌بینید بیشتر آدم‌ها آن‌قدر درگیر زندگی خودشان هستند که توجهی به شما ندارند.
آن لحظه‌ای که دوربین از مرکز توجه شما خارج می‌شود و دوباره خود خیابان را می‌بینید، عکاسی خیابانی تازه جذاب می‌شود.
پرسش‌های متداول
برای عکاسی خیابانی دوربین کوچک بهتر است؟
دوربین کوچک می‌تواند کمتر جلب توجه کند، اما رفتار عکاس، سرعت کار و نحوه حضور در محیط معمولاً اهمیت بیشتری دارد.
چه لنزی برای عکاسی خیابانی مناسب است؟
28، 35 و 50 میلی‌متر انتخاب‌های رایجی هستند، اما بهترین فاصله کانونی به نوع نگاه و فاصله‌ای که با سوژه راحت هستید بستگی دارد.
آیا Silent Shutter برای خیابان بهتر است؟
در بعضی شرایط بله، اما باید محدودیت‌های شاتر الکترونیکی مانند Banding زیر برخی منابع نور و Rolling Shutter را در نظر گرفت.
آیا در عکاسی خیابانی باید از مردم اجازه بگیریم؟
این موضوع به نوع عکس، موقعیت، قوانین محل و شرایط سوژه بستگی دارد. جدا از بحث قانونی، احترام به افراد و شرایط آن‌ها باید بخشی از تصمیم عکاس باشد.
برای شروع عکاسی خیابانی کجا برویم؟
لزومی ندارد محل عجیب یا معروفی انتخاب کنید. یک خیابان، بازار، پارک یا مسیر روزمره که بتوانید چند بار به آن برگردید، برای شروع بسیار مناسب است.
مطالب مرتبط
پرسش‌های متداول
برای عکاسی خیابانی دوربین کوچک بهتر است؟
دوربین کوچک می‌تواند کمتر جلب توجه کند، اما رفتار عکاس، سرعت کار و نحوه حضور در محیط معمولاً اهمیت بیشتری دارد.
چه لنزی برای عکاسی خیابانی مناسب است؟
28، 35 و 50 میلی‌متر انتخاب‌های رایجی هستند، اما بهترین فاصله کانونی به نوع نگاه و فاصله‌ای که با سوژه راحت هستید بستگی دارد.
آیا Silent Shutter برای خیابان بهتر است؟
در بعضی شرایط بله، اما محدودیت‌های شاتر الکترونیکی مانند Banding و Rolling Shutter باید در نظر گرفته شوند.
آیا در عکاسی خیابانی باید از مردم اجازه بگیریم؟
این موضوع به نوع عکس، موقعیت، قوانین محل و شرایط سوژه بستگی دارد. احترام به افراد و شرایط آن‌ها باید بخشی از تصمیم عکاس باشد.
برای شروع عکاسی خیابانی کجا برویم؟
یک خیابان، بازار، پارک یا مسیر روزمره که بتوانید چند بار به آن برگردید برای شروع مناسب است.
اگر می‌خواهید عکاسی خیابانی را با تمرین عملی، تنظیمات دوربین، کار با مردم و ساخت پروژه شخصی جدی‌تر دنبال کنید، دوره‌های عکاسی SaeidPix را ببینید.
مقالات مرتبط
تنظیم دوربین برای پنینگ؛ از سرعت شاتر تا فوکوس و حرکت دست
16 دقیقه مطالعه